Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za rok 2009 otrzymała niemiecka pisarka Herta Müller – ogłosiła Szwedzka Akademia. Werdykt noblowskich jurorów odczytał w Sztokholmie dziennikarzom Peter Englund, sekretarz Szwedzkiej Akademii.

W uzasadnieniu szwedzkich akademików możemy przeczytać, że niemiecka pisarka z „poetyckim wyczuciem i bezpośredniością prozy opisuje losy wywłaszczonych”.

Urodzona w 1953 roku Müller pochodzi z Rumunii. Dzieciństwo i młodość spędziła w kraju komunistycznej dyktatury i tam rozpoczęła karierę literacką (1982 – powieść „Niziny”), szybko przerwaną zakazem publikacji. Prześladowana przez władze za odmowę współpracy z Securitate, wyemigrowała do Niemiec w 1987 roku. W Polsce jej książki ukazują się nakładem wydawnictwa Czarne, m.in. „Król kłania się i zabija”, „Dziś wolałabym siebie nie spotkać”, „Głód i jedwab”, „Sercątko”. Inne tytuły jej książek to: „Człowiek jest tylko bażantem na tym świecie”, „Huśtawka oddechu”, „Lis już wtedy był myśliwym”.

W swojej twórczości niemiecka pisarka stawia fundamentalne pytania o to, czym jest kłamstwo i prawda, pytania o wartośi, jakimi nalezy kierować się w życiu.

Jedną z najgłośniejszych powieści Müller jest opublikowana w 1994 roku powieść „Sercątko”, ukazująca obraz z życia Rumunii w czasach reżimu Ceausescu. Jak czytamy na stronie wydawnictwa Czarne, główny wątek książki stanowią losy czwórki studentów – narratorki, Georga, Edgara i Kurta – których zbliża do siebie samobójcza śmierć Loli, koleżanki z akademika. Ich przyjaźń przyjmuje z konieczności tajny charakter – są bowiem śledzeni, ich rzeczy przeszukiwane, listy – konspiracyjnie obwiązywane włosem – kontrolowane. Wiersze, notatki pamiętniki trzymają z dala od miejsca zamieszkania, w sekretnych kryjówkach. Niebawem rozpoczynają się przesłuchania. Kapitan służby bezpieczeństwa Pjele psychicznie i fizycznie pastwi się nad rzekomymi wywrotowcami. Prześladowania jeszcze bardziej wzmacniają emocjonalną więź czwórki. Ich przyjaźń jest pancerzem ochronnym, oazą normalności w świecie, w którym dyktatura wypacza relacje międzyludzkie.

Herta Müller jest laureatką wielu prestiżowych nagród literackich, w tym Nagrody im. Kleista (1994), Europejskiej Nagrody Literackiej Aristeion (1995), Nagrody Fundacji im. Konrada Adenauera w dziedzinie literatury (2004) oraz Berliner Literaturpreis-Heiner-Müller-Gastprofessur (2005).

Ceremonia rozdania nagród Nobla (z wyjątkiem nagrody pokojowej) odbędzie się 10 grudnia 2009 w Sztokholmie. Tradycyjnie medale i dyplomy wręczy laureatom król Szwecji Karol Gustaw XVI.

Dodaj artykuł do: